Qeveria e Kosovës miratoi më 16 nëntor 2026 një vendim që ndalon blerjen, shitjen, importin dhe eksportin e energjisë elektrike me ndërmarrje të lidhura me Serbinë, duke përfshirë tranzitin dhe rishitjen në shtete të treta. Ndalimi i drejtohet kompanive që identifikohen si të lidhura me Serbinë dhe shoqërohet me masa emergjente për sigurimin e furnizimit me energji, të cilat do të jenë në fuqi për 60 ditë nga hyrja në fuqi e vendimit.

Sipas vendimit, Agjencia për Regjistrimin e Bizneseve në Kosovë (ARBK) është e detyruar të identifikojë ndërmarrjet e prekura duke shqyrtuar të dhënat e regjistrimit, pronësinë dhe pronarët përfitues. Identifikimi përfshin edhe ndërmarrjet që kanë kompani amë, degë ose njësitë organizative të regjistruara në Serbi, apo lidhje direkte dhe indirekte me persona të regjistruar atje. Ndalimi nuk përfshin furnizuesit e energjisë në komunat veriore që janë krijuar sipas Marrëveshjes së Brukselit, ndaj këtyre subjekteve u lejohet të vazhdojnë aktivitetet e furnizimit.

Kreu i ekzekutivit deklaroi se vendimi është marrë si përgjigje ndaj bllokimit të dy linjave interkonjeksion 400 kilovolt nga ana e Serbisë, dhe konkretisht tha se “Së pari, do të ndalojmë tregtimin e energjisë elektrike me kompani serbe, si masë e parë ndaj Serbisë…”, një citim i Albin Kurtit. Qeveria votoi pro këtë propozim-vendim gjatë seancës së kabinetit qeveritar.

Për të adresuar menjëherë mungesën e prodhimit që lind nga kjo situatë, është vendosur që për muajin dhjetor Korporata Energjetike e Kosovës (KEK) të sigurojë një sasi të kapaciteteve ndërkufitare të transmisionit. Shtesë, masat emergjente për furnizimin përfshijnë shfrytëzimin e kapaciteteve prodhuese të hidrocentralit të Ujmanit dhe ndërmarrjen e masave për kursim të energjisë nga institucionet publike.

Qeveria po ashtu vendosi të shpallë obligimin e shërbimit publik ndaj KEK-ut për sigurimin e kapaciteteve ndërkufitare të transmisionit, me qëllim adresimin e mungesës së prodhimit të planifikuar nga njësia B1 e Termocentralit “Kosova B”. Kjo masë është pjesë e paketës së vendimeve urgjente për stabilizimin e furnizimit energjetik.

Në përshkrimin e shkaqeve të masave, kryeministri lidhi zhvillimet me faktorë ndërkombëtarë, duke theksuar ndikimin e konflikteve dhe kufizimeve në transportin e energjisë. Ai përmendi edhe lidhjet me konfliktin në Iran dhe kufizimet në transportin përmes Ngushticës së Hormuzit si elementë që ndikojnë në tregjet globale energjetike, dhe i lidh këto zhvillime me nevojën për veprime të brendshme emergjente.

Përveç masave në fushën e energjisë, në të njëjtën mbledhje ekzekutivi miratoi një paketë ligjore dhe rregullatore. U miratuan projektligje për ratifikimin e disa marrëveshjeve dhe konventave ndërkombëtare, përfshirë Projektligjin për ratifikimin e Konventës për Marrëveshjen për Zgjedhjen e Gjykatës, Konventën e Ljubljanës/Hagës për Bashkëpunim Ndërkombëtar në Hetimin dhe Ndjekjen e Krimeve Ndërkombëtare, dhe Konventën për Njohjen dhe Ekzekutimin e Vendimeve të Huaja në Çështje Civile apo Tregtare.

Gjithashtu u miratuan Projektligji për ratifikimin e Protokollit për ndryshimin e Marrëveshjes mbi statusin dhe funksionet e Komisionit Ndërkombëtar për Personat e Zhdukur, dhe dy projektligje për marrëveshjet me Francën për ekstradim dhe ndihmë juridike të ndërsjellë në çështjet penale. Ekzekutivi miratoi edhe Projektligjin Kundër Dukurive Negative në Sport dhe Rregulloren e ndryshuar për Emergjencat dhe Monitorimin Radiologjik, e cila përcakton masat për menaxhimin e emergjencave radiologjike.

Në fushën financiare dhe administrative, qeveria miratoi ndryshime ligjore për racionalizimin dhe vendosjen e vijave të llogaridhënies së agjencive ekzekutive, me synim rritjen e efikasitetit dhe përmirësimin e administrimit të institucioneve. Një tjetër vendim i rëndësishëm ishte ndryshimi i Ligjit për Sistemin e Sigurimit të Depozitave për Institucionet Financiare në Kosovë, me qëllim forcimin e mbrojtjes së depozitorëve dhe stabilitetit financiar.

Ekzekutivi miratoi gjithashtu raportin ex-post të vlerësimit të Ligjit për Agjencinë e Kosovës për Forenzikë, vendosi vendosjen e regjimit të vizave për shtetasit e Belizesë dhe miratoi disa ndarje buxhetore: 1,375,726 euro për projektin “Nxitja dhe Levizimi i Mundësive për Sigurinë e Ujit” të Ministrisë së Mjedisit, Planifikimit Hapësinor; transferimin prej 406,000 eurosh për Komunën e Fushë Kosovës; dhe zbatimin e Masës 3.8 – Bursa e Mobilitetit për Studentë të Pakos për Ringjallje Ekonomike të kërkuar nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës.

Në kuadër të digjitalizimit dhe harmonizimit me standardet evropiane, qeveria miratoi Koncept-dokumentin për Identifikimin Elektronik, Shërbimet e Besuara dhe Kuletën e Identitetit Digjital, i cili synon hartimin e një ligji të ri në përputhje me rregulloren evropiane eIDAS 2.0.

Vendimi qeveritar për ndalimin e tregtimit të energjisë me kompani të lidhura me Serbinë u prezantua dhe arsyetua si një veprim i nevojshëm për të mbrojtur furnizimin e brendshëm pas bllokimit të linjave ndërkufitare. Si masa operacionale dhe afatshkurtër janë parashikuar aktivizimi i kapaciteteve të Ujmanit, kursimet e detyruara në institucionet publike dhe siguria e kapaciteteve ndërkufitare nga KEK për muajin në vijim.

#energjia #Qeveria #Kosova #KEK #ARBK